Bir otobüs seyahati… Ankara-İzmit ya da İzmit-Ankara yolculuğu, şimdi hangisi olduğunu tam hatırlayamadığım. Yıl 2004; yer, otobüsün mola verdiği dinlenme tesisi. Uzun yol otobüs seyahatlerinde bazı mola yerlerinde kitap satılır. Yarım saatlik molalarda, çeşit her ne kadar büyük şehirlerdeki kitapçılardaki kadar çok olmasa da, bu kitapları incelemek çok keyifli oluyor. Molalarda aldığım kitaplardan bazıları ise vazgeçemediğim kitaplar haline dönüştü sonradan.
Knut Hamsun’un ‘Açlık’ romanını 2004 yılındaki nereden nereye gittiğimi tam çıkartamadığım molada aldım. Knut Hamsun… ismini duyduğum, Norveçli olduğunu bildiğim bir yazardı, ama daha önce okumamıştım. Norveç edebiyatı hakkında ise iyi kötü bir fikrim vardı: Küçük İskandinav ülkesinin dev edebiyatı. Knut Hamsun ve diğerleri: Henrik İbsen, Jostein Gaarder, İngvar Ambjornsen…
‘Açlık’ yazarın kendi otobiyografisi olarak da anlaşılabilecek, hayata yazma tutkusuyla tutunmaya çalışan, başıboş bir gencin öyküsü. Romanın başında, kirada oturduğu eve biriken borçlarını ödeyemediğinden sokağa atılan genç yazar, zamanını Oslo (romanda eski ismi ‘Kristiana’ olarak geçer) sokaklarında ve parklarında geçirir. Aç ve perişandır, ama yaşamayı sevmekte, isyan etmemektedir. Romanın bunları inanılmaz bir yalınlıkla anlatması tüylerimizi diken diken ediyor. Karnını dergilere yazdığı yazılar karşılığı gelen azıcık parayla sürdürebilir kahramanımız. Ama dilenmez, hatta elindeki birkaç kuruş parayı bile bir dilenciye verir romanın bir yerinde. 1900’lü yılların başlarında ‘Açlık,’ varlığını sonradan daha çok hissettirecek olan psikolojik romanın da temellerini atıyor olmalıydı. Aç, ama onurlu bir aydın tipinin belirişinin ilk ve en yüksek mertebesi de denebilir romanın başkişisi için. Ve bu romanı okumuş olup da, unutmuş birisi var mı bilmiyorum. Fiziksel bir açlığın inanılmaz bir gerçekçilikle anlatıldığı ve ‘saçma’ edebiyat kategorisine girebilecek olan roman, aynı zamanda ruhsal bir açlığın analojisini de yapmakta.
Çarpıcı ve kesinlikle okunması gerekli bir roman ‘Açlık’. Okumayı sevmeyene bile okumayı sevdirecek kitaplar vardır ya hani, bu kitapta onlardan birisi kanımca.
açlık etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster
açlık etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster
17 Ekim 2009 Cumartesi
24 Mart 2009 Salı
GÜNLÜK YAŞANTIDA POSTMODERNİZM
Önce 19.yy sonları ile 20.yy başlarında mimarlık alanında ortaya çıkan postmodernizm, günlük yaşantıda kendini göstermeye başlıyor. Fakat, bu ani dönüşümden önce şu soruyu sormakta fayda var: insanoğlu modernizmi aştı mı?İnsanlık genelinde ele alırsak, evet, modernizm aşılamamıştır, çünkü bırakın postmodernizmi, modernizm bile dünya çapına yayılamamış, belli bir küçük çerçeve içerisinde kalmıştır. Ve bununda en büyük nedeni, dünyadaki bölgesel, ekonomik adaletsizliktir.
Malumunuz, aç adamın modernizm falan neyine?
Beslenme ihtiyacı en temel ihtiyacımız, bunu sağlık olarak ta ele alabiliriz. İnsanın önce karnı tok olacak ki, sonra bir takım, yok modernizm, yok postmodernizm gibi olgulara kafa yorabilsin, öyle değil mi?O yüzden dünyanın yarısı açlıktan kıvrılırken modernizm veya postmodernizm gibi konulara kafa yormak abesle iştigal geliyor bana; vicdanım rahatsız oluyor açıkçası. Modernizm olsun, postmodernizm olsun, bunlar üstyapısal kavramlardır, yani altyapısal (ekonomik) sorunlar aşılamadan bunlar ele alınamaz.
Entelektüel budalalıktan nefret ederim. Entelektüel budalalık, bir tür entelektüel özentiliğinden başka ne olabilir ki?. Hani günlük yaşamımızda karşımıza bolca çıkan tipler vardır ya, işte onlardan bahsediyorum. Şu, her kendini çok bilgili sanan bazı zavallılardan yani…
Her neyse…
Postmodenizmin günlük yaşantıdaki izlerine dair ipuçları, bazı elitist ve üst gelir grubundan, zengin kesimlerde kendini göstermiyor değil. Bu, aslında eski, klasik burjuva değerlerinin yerini, yeni bazı burjuva değerlerinin almasından başka bir şey değil. Birçoğu uydu kentlerde yaşayan bu insanların postmodern yaşantısında, dostluk, arkadaşlık, komşuluk gibi kavramlar, yerini bireyciliğe, sadece çıkarların egemen olduğu, oportünist ilişkilere bırakmış durumda.
Modernizmin öngördüğü klasik aile çekirdeği ve ilişkileri de, postmodernizm yaşantılarda itibar görmüyor. Artık kente top yekün göçmüş geniş aileler yerine, çoğu tek çocuklu küçük aileler mevcut. Ve bunlarında birçoğunda, karı kocalar boşanmış durumda. Uydu kentlerde yaşayan insanları incelediğinizde, kocasından boşanmış, tek çocuğuna kendisi bakabilen, iyi bir işi olan pek çok kadınla karşılaşacaksınız. Postmodernist yeni burjuva ahlakı, klasik bağlılık kavramını yerle bir ediyor. Tahammül etmenin sınırları, ikili ilişkilerde oldukça zayıflamış durumda. Postmodern yaşam süren insanların zevkleri, tercihleri ve yaşam tarzları, kitle iletişim araçları ve medyanın sunduğu olanaklarla şekilleniyor. Postmodern yaşamlarda en büyük iki belirleyici; reklam ve pazarlama. Klasik, modernist burjuva ahlakı kendisine özgü ve özgün bir kültürel duruşa sahipti. Oysa postmodernist bir yaşam tarzında, sözgelimi insanın okuyacağı kitap dahi, kitapçıların belirlediği best-seller listelerine göre belirleniyor.
Güç, iktidar, para, bireycilik, popüler kültür, reklam, satış, kar, pazarlama, bencillik, vurdumduymazlık gibi postmodern yaşamın kavramları; ideoloji, diyalektik, felsefe, başkaldırı, bağlanma ahlakı, sosyal sorumluluk gibi klasik modernist değerleri yıkma eğiliminde.
Uzun lafın kısası, postmodernist yaşam kendi çizgilerini çizmeye hızlı ve emin adımlarla devam ediyor olsa da, modernizm gibi insanlığın çok az bir kesimini ilgilendirmesi sorunundan kurtulabilmiş değil.
Etiketler:
açlık,
boşanma,
burjuva ahlakı,
diyalektik.,
ekonomik adaletsizlik,
günlük yaşam,
ideoloji,
modernizm,
postmodernizm,
uydu kent
Kaydol:
Kayıtlar (Atom)

