Nereye koyacağınızı bilemediğiniz bazı romanlar tuhaf bir biçimde sizde farklı tatlar bırakabilir. Hamdi Koç'un "Melekler Erkek Olur" romanını da bazı yönlerden eksik, ama bazı yönlerden çok başarılı buldum. Roman sanatının edebi bir kaygı taşıması gerektiği düşünüldüğünde, Melekler Erkek Olur'un çok güçlü olduğu söylenemez; ancak etimolojik bir şahaser yaratmak niyetinde değil de, olanı ortaya sermek amacı güdüldüğünde, roman oldukça etkili.
Roman, okumuş da büyük adam olmuş misali hayatta maddi anlamda her istediği şeyi elde etmiş Murat Bey'in hikayesini anlatıyor. Bir finans şirketinde üst düzey yönetici olan Murat Bey, aşklarının üniversite yıllarına dayandığı karısıyla mutlu mesut yaşarken, ansızın bir arayışın içine sürüklenir. Önce şirkete yeni giren Selma isimli bir kadınla ilişkiye girer, sonra karısına boşanmak istediğini söyler ve sonra bu sefer şirketten gene okul yıllarından bir arkadaşı olan kadına ilan-ı aşk eder. Her işini parasının gücüyle halletmeye çalışan Murat Bey, okuyucuya roman boyunca tipik bir sonradan görme açgözlülüğüne kapıldığı hissi uyandırıyor. Romanda vurgulanan bu durum, aynı zamanda Türkiye'de 1980'lerde doğmaya başlayıp, 2000'li yıllarda ikinci kuşağının piyasaya sürüldüğü yeni bir burjuvazi sınıfının temel niteliğine işaret ediyor ki, bu da paranın tek gerçek güç haline getirilmesinden başka birşey değil. Öyle ki, romanın bir yerinde Murat Bey, Von Hayek hayranlığını dile getirir. Von Hayek, neo-liberalizmin en vahşisini savunan bir ekonomist ve denetimsiz bir serbest ekonominin mimarlarından Demir Leydi lakabıyla anılan eski İngiltere Başbakanı Margeret Teatcher'in en çok etkilendiği yazar. Murat Bey'in Von Hayek hayranlığında ortaya konan ince detay, ana karakterin özünün sağlamlaşmasına yol açmış ve bu Hamdi Koç'un romanını başarılı kılan etkenlerin başında geliyor.
Romanın başarıyla ortaya koyduğu bir diğer şey de, okuyucuya kuşaklar arası değişimi ve etkileşimi güçlü bir şekilde hissettirmesi. Eski-yeni değerler (Murat Bey'in annesinin başarılı tasviri ile Murat Bey'in büyük adam olmuş hali) romanda bazen çatışırken, bazen de bir araya (annesi hastalandığında Murat Bey, değerlerine bağlı bir Türk erkeği olarak annesinin en iyi tedaviyi görmesini sağlar) geliyor. Murat Bey, mütevazi bir Anadolu ailesinin çocuğu olarak gelir dünyaya; romanın geçtiği zamanda ise güçlü bir yönetici olmuştur artık. Yaşam biçimini kendi sınıfının dayattığı biçime uydurur; artık sistemin bir adamıdır.
Ancak bu durumun getirdiği sıkıntılar Murat beyin içini kemirmektedir aslında. Mutsuzdur evet; ama mutsuz oldukça sisteme daha çok sarılır. Gidip yeni ve lüks bir daire kiralar, parasının elde edebileceği herşeyi elde etmeye çalışır. Üniversite yıllarından arkadaşı olan iş arkadaşını elde etmek ister, çünkü okul yıllarında kendisi parasızken, kız başka, parası ve arabası olan erkeklerle gezip tozmuştur. Sistemden intikamını, onunla ilişkiye girerek aldığını sanır böylece. Sonuç ise, hiç bitmeyen bir arayış ve herşeyi elde ettiğini sanırken hiçbir şey elde edememiş olabileceği hissinin verdiği korkunç acı olur.
80'ler etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster
80'ler etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster
2 Kasım 2009 Pazartesi
1 Kasım 2009 Pazar
ANAP'IN KAPANMASI VE GEÇMİŞE KÜÇÜK BİR YOLCULUK
Anavatan (ANAP) Partisi dün itibariyle, Demokrat Parti ile birleşip, kendi kendisini fesh ederek tarih oldu.70'li yılların ikinci yarısında doğmuş benim gibileri için bu önemli bir haber olmalı, çünkü bu partinin varlığı bir on yıllık (80'ler) periyodun, sevelim ya da sevmeyelim, önemli ikonlarından birisiydi. Çocukluğa ait yılların hemen her insanda ayrı bir yeri olduğundan, o yıllara ait sembollerde daha ayrı bir anlam taşıyor. 80'ler Türk siyasi hayatının en güçlü partisi olan ANAP'ın kapanması ise bu bağlamda o yılları hatırlamama neden oldu.
80'lerde çocuktuk ve çevremde gördüğüm büyüklerin çoğu Turgut Özal'a hayrandı. Mesela şu sözler çok klişeydi o zamanlar: "Eskiden sigara bile kaçak girerdi bu ülkeye" ya da "Özal sayesinde Türkiye çağ atladı."
Peki sahiden de öyle miydi?
Bu hala tartışılan bir konu ve uzun yıllarda tartışılacak.
Bana kalırsa...
Eğer çağ atlamayı evinize giren beyaz eşyanın sayısındaki artışa bağlıyorsanız, evet, ANAP dönemi ve seksenlerde Türkiye belli bir ilerleme kaydetmiştir. 80'ler Türkiye'nin serbest pazar ekonomisine geçtiği yıllardı. 70'lerdeki uzun tüp ve ekmek kuyrukları sonrasında ülkeye giren ithal malların çeşidinin artması; ticaretin hareketlilik kazanması ülkede yeni bir orta sınıf tabakanın oluşmasına ve halkın görece olarak zenginleştiği hissine kapılmasına yol açtı.
Ancak bir kazancı elde ederken, o kazancın karşılığında ödenen bedel, kazancın getirdiklerinden çok daha fazlası bir acıya neden oluyorsa ortada elde edilmiş birşey yok demektir. Türkiye'nin 80'lerdeki kapitalistleşmesinin sağlıksızlığı ise buradaki temelsizlikte yatmakta. O başıboş liberal ekonomi dönemi, sermayenin belli tekel ellerde toplanmasına ve gelir dağılımındaki adaletsizliklere yol açmıştı. Bugün hala "Özal zengini" olarak anılan birçok sonradan görme zengin, ülke tarihinde ilk kez kısa yoldan zenginleşmenin bu denli önünün açıldığı yıllarda kendi paylarına düşen payın üzerine aç kurt gibi atlamışlardı.
Yazık. Çünkü, Türkiye'de 80'ler ve ANAP dönemi belli kesimlerin faydalandığı bir zenginleşme dışında, haksız kazanca, rüşvetin yaygınlaşmasına, yolsuzlukların ve hayali ihracatın gırla gitmesine yol açtı. Açıkçası, kontrolsüz bir kumarhane kapitalizminin öncüleri olan İngiltere'de Teacther ve Amerika'da Reagan'ın Türkiye mümessili idi ANAP ve yandaşları.
Yani ANAP, o yılların gerektirdiği konjunktürün ortaya çıkardığı bir partiydi. Nasıl ki, 2000'lerde ülkemizde kendini ılımlı islam olarak tanımlayan bir partinin, Sovyet bloğunun dağılması sonrası kapitalizm-komünizm kutuplaşmasının medeniyetler arası çatışmaya dönüşmesiyle yıldızı parladıysa, öyle.
Kim bilir, belki dünün en büyük partisi bugün hiçleri oynuyorsa, tarihin akışı yön değiştirdiğinde bugünün en büyük partisi de yarın yok olup gidecek.
Ve biz gene geçmişe tebessümle bakacağız.
Kaydol:
Kayıtlar (Atom)
